{"id":2536,"date":"2025-02-06T18:59:57","date_gmt":"2025-02-06T15:59:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mitatozder.com\/?p=2536"},"modified":"2025-02-07T22:23:51","modified_gmt":"2025-02-07T19:23:51","slug":"mind-plus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mitatozder.com\/?p=2536","title":{"rendered":"Mind Plus"},"content":{"rendered":"
\n
\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z nas\u0131l yeniden kodluyoruz.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Art\u0131k kesinlikle biliyoruz ki merak, zekay\u0131 art\u0131r\u0131yor:<\/div>\n<\/div>\n
\n
Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada 3 ila 11 ya\u015f aras\u0131nda olan ve y\u00fcksek meraka sahip \u00e7ocuklar, daha az merakl\u0131 ya\u015f\u0131tlar\u0131na g\u00f6re testlerde 12 puan daha y\u00fcksek sonu\u00e7 ald\u0131.<\/div>\n
ve yine biliyoruz ki merak, istikrar ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131yor: Bir g\u00fcn\u00fc merak i\u00e7inde ge\u00e7irmenin, mutlu ge\u00e7irmeye k\u0131yasla zihinsel ve fiziksel enerjiyi y\u00fczde 20 daha fazla art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/div>\n
Merak bizleri daha ba\u011fl\u0131, daha performansl\u0131 ve daha ama\u00e7 odakl\u0131 olmaya y\u00f6nlendiriyor. Di\u011ferlerinden daha fazla merak hisseden psikoloji \u00f6\u011frencilerinin derslerden daha fazla keyif ald\u0131\u011f\u0131, final notlar\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu ve dersleri daha disiplinli takip ettikleri g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/div>\n<\/div>\n
\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde merak tek boyutlu olarak de\u011ferlendirmek yerine onu be\u015f farkl\u0131 boyuta ay\u0131rmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte.<\/div>\n
\u201cNe kadar merakl\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d diye sormaktansa \u201cNe t\u00fcr bir meraka sahipsiniz?\u201d \u015feklinde sormay\u0131 tercih etmelisiniz.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Carnegie Mellon Berlyne\u2019nin i\u00e7g\u00f6r\u00fclerinden yola \u00e7\u0131karak 1994 y\u0131l\u0131nda \u201cbilgi eksikli\u011fi\u201d teorisini ortaya koydu. Buna g\u00f6re insanlar arzu ettikleri bilgiye sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde merak geli\u015ftiriyorlard\u0131, zira bu durum onlar\u0131 eksik bilgiyi tamamlamaya y\u00f6neltecek bir belirsizlik durumu olu\u015fturuyordu.<\/div>\n
\"\"<\/div>\n<\/div>\n
\n
BE\u015e BOYUTLU MODEL<\/div>\n
George Mason\u2019dan \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131m\u0131z Patrick McKnight\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda meraka dair be\u015f boyutlu bir model geli\u015ftirdik. Berlyne ve Loewenstein\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 temel alan ilk boyut sapma hassasiyetidir. Bu; dolduruldu\u011funda insana bir rahatlama hissi veren bilgi eksikli\u011finin fark\u0131na var\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu merak boyutu \u00e7ok da iyi hislere neden olmaz ama bunu hisseden ki\u015filerin, bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Deci\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan esinlenerek belirledi\u011fimiz ikinci boyut keyifli ke\u015fiflerdir. Bu; d\u00fcnyan\u0131n heyecan verici, hayret uyand\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerini ke\u015ffetme hissiyle dolup ta\u015fmak anlam\u0131na gelir. Bu, keyifli bir durumdur, insanlara keyif ve mutluluk verici bir haldir.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Renner\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan esinlenerek olu\u015fturdu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc boyut, sosyal merakt\u0131r. Bu; di\u011fer insanlar\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in onlarla konu\u015fmak, onlar\u0131 dinlemek ve g\u00f6zlemlemek \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130nsanlar do\u011fas\u0131 gere\u011fi sosyal canl\u0131lard\u0131r ve kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin dost mu d\u00fc\u015fman m\u0131 oldu\u011funu belirlemenin en etkili yolu onlar hakk\u0131nda bilgi edinmektir. Baz\u0131 ki\u015filer bu yolda gizli gizli dinlemelere, g\u00f6zetlemelere ve dedikodulara kadar giden yollar izleyebilir.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Greensboro\u2019daki University of North Carolina\u2019da psikolog olan Paul Silvia\u2019n\u0131n yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayanan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut stresi tolere etmedir. Bu; \u00f6zg\u00fcn durumlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan tedirginli\u011fi ve stresi kabullenme ve hatta bundan beslenme halidir. Bu \u00f6zelli\u011fe sahip olmayan ki\u015filer bilgi eksikliklerini fark eder, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fczelliklerinin izini s\u00fcrer ve di\u011fer ki\u015filerle ilgilenir; ancak o son ad\u0131m\u0131 at\u0131p ke\u015ffe \u00e7\u0131kma konusunda eksik kalabilirler.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Zuckerman\u2019dan esinlenerek olu\u015fturdu\u011fumuz be\u015finci boyut ise heyecan aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu; \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steren, karma\u015f\u0131k ve yo\u011fun deneyimler ya\u015famak i\u00e7in fiziksel, sosyal ve finansal riskler alabilme halidir. Bu kapasiteye sahip ki\u015filer i\u00e7in \u00f6zg\u00fcn durumlara dair kayg\u0131lar bir olumsuzluk de\u011fil, bir nimettir.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00d6rne\u011fin keyifli ke\u015fiflerin yo\u011fun pozitif duygular ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fkisi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Stresi tolere etmenin yetkin, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ait hissetmeyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131 vard\u0131. Sosyal merak ise nazik, c\u00f6mert ve iyi bir ki\u015fi olmakla ilgiliydi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Farkl\u0131 birimlerde ve co\u011frafyalarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarda d\u00f6rt boyutun (keyifli ke\u015fifler, sapma hassasiyeti, stresi tolere etme ve sosyal merak) i\u015fteki sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Son ikisi daha da \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yordu: Stresi tolere etme becerisi olmadan meydan okumalara ve kaynaklara eri\u015fim ihtimali azal\u0131yor, memnuniyetsizli\u011fi belirtme \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor ve daha az ba\u011fl\u0131 ve enerjik hissediliyordu. Sosyal merak\u0131 y\u00fcksek ki\u015filer \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmekte daha iyi, sosyal destek sa\u011famaya daha yatk\u0131n ve ba\u011flant\u0131, g\u00fcven ve ba\u011fl\u0131l\u0131k olu\u015fturmada daha etkili bir performans sergiliyorlard\u0131. Her iki boyutta g\u00fc\u00e7l\u00fc olan ki\u015filer ise daha inovatif ve yarat\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Meraka y\u00f6nelik yekpare bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, bu \u00f6zelli\u011fin ba\u015far\u0131y\u0131 ve i\u015f tatminini nas\u0131l etkiledi\u011fini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz kal\u0131yor. Yetkin ki\u015fileri belirlemek ve geli\u015ftirmek, ve \u00fcyelerinin toplamlar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar ortaya koyacak gruplar olu\u015fturmak i\u00e7in daha n\u00fcansl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m gerekiyor<\/div>\n<\/div>\n
\n
Al\u0131nt\u0131d\u0131r: Todd B. Kashdan David J. Disaboto Fallon R. Goodman Carl Naughton<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z nas\u0131l yeniden kodluyoruz. Art\u0131k kesinlikle biliyoruz ki merak, zekay\u0131 art\u0131r\u0131yor: Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada 3 ila 11 ya\u015f aras\u0131nda olan ve y\u00fcksek meraka sahip \u00e7ocuklar, daha az merakl\u0131 ya\u015f\u0131tlar\u0131na g\u00f6re testlerde 12 puan daha y\u00fcksek sonu\u00e7 ald\u0131. ve yine biliyoruz ki merak, istikrar ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131yor: Bir g\u00fcn\u00fc merak i\u00e7inde ge\u00e7irmenin, mutlu ge\u00e7irmeye k\u0131yasla zihinsel ve fiziksel enerjiyi y\u00fczde 20 daha fazla art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Merak bizleri daha ba\u011fl\u0131, daha performansl\u0131 ve daha ama\u00e7 odakl\u0131 olmaya y\u00f6nlendiriyor. Di\u011ferlerinden daha fazla merak hisseden psikoloji \u00f6\u011frencilerinin derslerden daha fazla keyif ald\u0131\u011f\u0131, final notlar\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu ve dersleri daha disiplinli takip ettikleri g\u00f6r\u00fcld\u00fc. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde merak tek boyutlu olarak de\u011ferlendirmek yerine onu be\u015f farkl\u0131 boyuta ay\u0131rmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. \u201cNe kadar merakl\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d diye sormaktansa \u201cNe t\u00fcr bir meraka sahipsiniz?\u201d \u015feklinde sormay\u0131 tercih etmelisiniz. Carnegie Mellon Berlyne\u2019nin i\u00e7g\u00f6r\u00fclerinden yola \u00e7\u0131karak 1994 y\u0131l\u0131nda \u201cbilgi eksikli\u011fi\u201d teorisini ortaya koydu. Buna g\u00f6re insanlar arzu ettikleri bilgiye sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde merak geli\u015ftiriyorlard\u0131, zira bu durum onlar\u0131 eksik bilgiyi tamamlamaya y\u00f6neltecek bir belirsizlik durumu olu\u015fturuyordu. BE\u015e BOYUTLU MODEL George Mason\u2019dan \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131m\u0131z Patrick McKnight\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda meraka dair be\u015f boyutlu bir model geli\u015ftirdik. Berlyne ve Loewenstein\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 temel alan ilk boyut sapma hassasiyetidir. Bu; dolduruldu\u011funda insana bir rahatlama hissi veren bilgi eksikli\u011finin fark\u0131na var\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu merak boyutu \u00e7ok da iyi hislere neden olmaz ama bunu hisseden ki\u015filerin, bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Deci\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan esinlenerek belirledi\u011fimiz ikinci boyut keyifli ke\u015fiflerdir. Bu; d\u00fcnyan\u0131n heyecan verici, hayret uyand\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerini ke\u015ffetme hissiyle dolup ta\u015fmak anlam\u0131na gelir. Bu, keyifli bir durumdur, insanlara keyif ve mutluluk verici bir haldir. Renner\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan esinlenerek olu\u015fturdu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc boyut, sosyal merakt\u0131r. Bu; di\u011fer insanlar\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in onlarla konu\u015fmak, onlar\u0131 dinlemek ve g\u00f6zlemlemek \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130nsanlar do\u011fas\u0131 gere\u011fi sosyal canl\u0131lard\u0131r ve kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin dost mu d\u00fc\u015fman m\u0131 oldu\u011funu belirlemenin en etkili yolu onlar hakk\u0131nda bilgi edinmektir. Baz\u0131 ki\u015filer bu yolda gizli gizli dinlemelere, g\u00f6zetlemelere ve dedikodulara kadar giden yollar izleyebilir. Greensboro\u2019daki University of North Carolina\u2019da psikolog olan Paul Silvia\u2019n\u0131n yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayanan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut stresi tolere etmedir. Bu; \u00f6zg\u00fcn durumlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan tedirginli\u011fi ve stresi kabullenme ve hatta bundan beslenme halidir. Bu \u00f6zelli\u011fe sahip olmayan ki\u015filer bilgi eksikliklerini fark eder, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fczelliklerinin izini s\u00fcrer ve di\u011fer ki\u015filerle ilgilenir; ancak o son ad\u0131m\u0131 at\u0131p ke\u015ffe \u00e7\u0131kma konusunda eksik kalabilirler. Zuckerman\u2019dan esinlenerek olu\u015fturdu\u011fumuz be\u015finci boyut ise heyecan aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu; \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steren, karma\u015f\u0131k ve yo\u011fun deneyimler ya\u015famak i\u00e7in fiziksel, sosyal ve finansal riskler alabilme halidir. Bu kapasiteye sahip ki\u015filer i\u00e7in \u00f6zg\u00fcn durumlara dair kayg\u0131lar bir olumsuzluk de\u011fil, bir nimettir. \u00d6rne\u011fin keyifli ke\u015fiflerin yo\u011fun pozitif duygular ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fkisi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Stresi tolere etmenin yetkin, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ait hissetmeyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131 vard\u0131. Sosyal merak ise nazik, c\u00f6mert ve iyi bir ki\u015fi olmakla ilgiliydi. Farkl\u0131 birimlerde ve co\u011frafyalarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarda d\u00f6rt boyutun (keyifli ke\u015fifler, sapma hassasiyeti, stresi tolere etme ve sosyal merak) i\u015fteki sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Son ikisi daha da \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yordu: Stresi tolere etme becerisi olmadan meydan okumalara ve kaynaklara eri\u015fim ihtimali azal\u0131yor, memnuniyetsizli\u011fi belirtme \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor ve daha az ba\u011fl\u0131 ve enerjik hissediliyordu. Sosyal merak\u0131 y\u00fcksek ki\u015filer \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmekte daha iyi, sosyal destek sa\u011famaya daha yatk\u0131n ve ba\u011flant\u0131, g\u00fcven ve ba\u011fl\u0131l\u0131k olu\u015fturmada daha etkili bir performans sergiliyorlard\u0131. Her iki boyutta g\u00fc\u00e7l\u00fc olan ki\u015filer ise daha inovatif ve yarat\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Meraka y\u00f6nelik yekpare bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, bu \u00f6zelli\u011fin ba\u015far\u0131y\u0131 ve i\u015f tatminini nas\u0131l etkiledi\u011fini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz kal\u0131yor. Yetkin ki\u015fileri belirlemek ve geli\u015ftirmek, ve \u00fcyelerinin toplamlar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar ortaya koyacak gruplar olu\u015fturmak i\u00e7in daha n\u00fcansl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m gerekiyor Al\u0131nt\u0131d\u0131r: Todd B. Kashdan David J. Disaboto Fallon R. Goodman Carl Naughton<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[678],"tags":[1516,1517,1493,1494,1491,1513,1490,1508,1503,1515,1514,1502,1496,1511,1518,1497,1500,1492,1506,1504],"class_list":["post-2536","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kd","tag-akil","tag-bep","tag-digikoc","tag-digital-koc","tag-egitim","tag-istatistik","tag-kaizen-felsefesi","tag-kariyer","tag-lgs","tag-mind","tag-mind-plus","tag-mitat-ozder","tag-ogretmen","tag-osym","tag-psikoloji","tag-rehberlik","tag-rutinlerimiz","tag-surekli-ogrenme","tag-tyt","tag-yks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2537,"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2536\/revisions\/2537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mitatozder.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}